Resmî belgenin anlamı yalnız ana paragraflarda bulunmaz. Yuvarlak mühürdeki kurum adı, kaşedeki kayıt numarası, imza altındaki görev unvanı veya kenardaki el yazılı düzeltme; belgenin kim tarafından, ne zaman ve hangi işlem için düzenlendiğini gösterebilir. Bu unsurlar atlanmamalı, fakat gerçek mühür ya da imza gibi yeniden üretilmemelidir.
Mühür ve kaşe içindeki okunabilir metin ile el yazılı açıklamalar genellikle çevrilir veya açıkça tanımlanır. İmzanın şekli çevrilmez; varlığı [imza] biçiminde gösterilir, imza altındaki ad ve unvan ayrıca çevrilir. Okunamayan kısım tahmin edilmez. Kaynak işaretleri grafik olarak taklit edilmeden, çevirideki karşılıkları aynı konuma yakın ve tutarlı notlarla sunulur.
Mühür, kaşe ve el yazısı neden çeviri kapsamına girer?
Bir mühür yalnız dekor değildir. Düzenleyen makamı, kayıt birimini, onay tarihini veya belgenin hangi işlemden geçtiğini gösterebilir. El yazılı bir not; yanlış tarihin düzeltildiğini, bir kopyanın iptal edildiğini veya belgenin belirli amaçla verildiğini açıklayabilir.
Belgeyi düzenleyen makam
Mühür veya kaşe kurumun, birimin ve görevlinin kimliğini gösterebilir.
İşlemin yapıldığını gösterme
“Görülmüştür”, “aslı gibidir”, “kayıt edilmiştir” gibi ifadeler işlev taşır.
Tarih ve işlem sırası
Giriş, çıkış, kayıt veya düzeltme tarihi ana metinden ayrı bir damgada bulunabilir.
El yazılı ek ve düzeltme
Üzeri çizilen alan, yeni değer ve paraf belgenin son hâlini açıklayabilir.
Kanada’nın güncel bazı göçmenlik başvuru yönergeleri, İngilizce veya Fransızca olmayan bütün mühür ve kaşelerin de çevrilmesini açıkça ister. Diğer kurumlar farklı format kullanabilir; ancak tam tercüme yaklaşımında görünen anlamlı öğelerin hiçbirinin açıklamasız bırakılmaması güvenli yöntemdir.
Tamlık, grafik kopya anlamına gelmez: Mühür ve imzanın gerçek görüntüsünü yeniden üretmek yerine, varlığı, okunabilir metni ve belge içindeki işlevi anlaşılır biçimde temsil edilir.
Mühür, kaşe, imza ve el yazısı arasındaki tercüme farkı
| Belge öğesi | Ne çevrilir? | Nasıl gösterilir? | Ne yapılmaz? |
|---|---|---|---|
| Mürekkepli mühür | Kurum, birim, tarih, numara ve onay ifadesi | [yuvarlak mühür: ...] | Görsel olarak sahte mühür yeniden çizilmez. |
| Kaşe | Şirket/kurum adı, adres, unvan, telefon ve kayıt bilgisi | [dikdörtgen kaşe: ...] | Okunamayan bilgi tahmin edilmez. |
| Kabartma / soğuk damga | Okunabilen kabartma metin ve işaretin varlığı | [kabartma mühür: ...] | Fotoğrafta görünmediği için sessizce atlanmaz. |
| İmza | İmza altındaki basılı ad, unvan ve tarih | [imza] veya [yetkili imzası] | İmza çizgisi çevrilmez veya kopyalanmaz. |
| Paraf / baş harf | Yanındaki tarih veya açıklama | [paraf] | Parafın kime ait olduğu kanıtsız yazılmaz. |
| El yazılı not | Okunabilen bütün kelimeler ve sayılar | [el yazısı: ...] | Akıcı olsun diye yeniden yazılmaz. |
| Üzeri çizilmiş metin | Okunabiliyorsa eski metin ve düzeltme | [kaynakta üzeri çizilmiş] | İptal edilen metin sessizce silinmez. |
| Parmak izi / işaret | Yanındaki açıklama veya kimlik bilgisi | [parmak izi] / [işaret] | İzin kendisi tercüme edilmez. |
Mühür ve kaşe metni nasıl çevrilir?
Mühür veya kaşe içindeki metin, hedef dilde normal bir cümle gibi belgenin ana paragrafına karıştırılmamalıdır. İşaretin türü köşeli parantezle belirtilir ve okunabilen içerik bu açıklamanın içinde çevrilir.
[Yuvarlak mühür: T.C. X İlçe Nüfus Müdürlüğü]Kurum adı okunabiliyor ve mühür belgeyi düzenleyen makamı gösteriyorsa.
[Dikdörtgen kaşe: Evrak Kayıt Birimi – 12.06.2026 – No. 1482]Kaşe tarih ve kayıt numarası taşıyorsa.
[Kabartma mühür: Üniversite Rektörlüğü]Kabartma metni farklı ışıkta veya fiziksel belgede okunabiliyorsa.
[Fotoğraf üzerine basılmış mühür]Mühür fotoğraf ile belge gövdesini birbirine bağlıyorsa ve metni ayrıca okunmuyorsa.
[Mühür: “Aslı gibidir”]İşaret içindeki onay ifadesi belgenin statüsünü açıklıyorsa.
[Okunaksız mühür]Mührün varlığı açık fakat hiçbir metin güvenle seçilemiyorsa.
Renk, şekil ve yer yalnız işareti ayırt etmeye yarıyorsa eklenir. Her mavi damgayı “mavi yuvarlak damga” şeklinde ayrıntılı tanımlamak zorunlu değildir. Kurum adı, tarih, numara ve onay işlevi dekoratif ayrıntıdan daha önemlidir.
İmza neden çevrilmez, nasıl gösterilir?
İmza, sözcük anlamı taşıyan normal metin değildir; kişiye özgü doğrulama işaretidir. Tercümanın görevi imza çizgisini yorumlamak, kimin attığını tahmin etmek veya aynı görünümü yeniden üretmek değildir. Çeviride imzanın bulunduğu açıkça belirtilir.
[imza]
Kaynakta el yazılı imza bulunuyorsa en sade gösterimdir.
[yetkili imzası]
İmza kutusunun başlığından imza sahibinin görevi açıkça anlaşılıyorsa kullanılabilir.
[okunaksız imza]
İmzanın yanında ayrıca okunmaya çalışılan el yazılı isim varsa ve çözülemiyorsa.
Ad ve unvan çevrilir
İmza altındaki “Ayşe Yılmaz – Müdür” normal metin olarak hedef dile aktarılır.
Görünen bilgi aktarılır
İmzalayan kişi, tarih, sertifika veya doğrulama metni varsa çevrilir.
Kopyalanmaz
Kaynak imza resmi yeni tercüme dosyasına gerçek imza gibi yapıştırılmaz.
Çeviride [imza] yazılması, kaynakta bir imza bulunduğunu gösterir. İmzanın gerçekliğini, yetkili kişiye ait olduğunu veya belgenin sahte olmadığını tercüman tek başına doğrulamaz.
El yazılı not, tarih ve düzeltmeler nasıl çevrilir?
El yazılı bilgi, belgenin sonradan değiştirilen veya tamamlanan kısmı olabilir. Okunabiliyorsa kaynakta basılı metinle aynı özenle çevrilir; yalnız görsel bir unsurmuş gibi atlanmaz.
[el yazısı: Belge yalnız eğitim başvurusu için verilmiştir]
[el yazısı tarih: 14.07.2026]
Eski metin ve yeni el yazısı birlikte, hangisinin üzerinin çizildiği gösterilerek aktarılır.
[el yazısı: Kontrol edilmiştir] ve yanındaki paraf ayrı belirtilir.
Yalnız kesin bölüm çevrilir; kalan yer [kısmen okunaksız] şeklinde işaretlenir.
[el yazısı okunaksız]; tahmini cümle üretilmez.
El yazısının okunamaması durumunda uygulanacak ayrıntılı yöntem için Tercümede Okunamayan, Silik veya Kesik Alanlar Nasıl Gösterilir? rehberini inceleyebilirsiniz.
Üzeri çizilmiş metin ve el yazılı düzeltme nasıl gösterilir?
Kaynakta eski değer hâlâ okunabiliyorsa çeviri yalnız son değeri yazmamalıdır. Eski metnin iptal edildiği, yeni bilginin el yazısıyla eklendiği, yanında tarih veya paraf bulunduğu görülmelidir.
Üzeri çizilmiş olsa bile güvenle okunabiliyorsa aktarın.
[kaynakta üzeri çizilmiş] veya benzer kısa not kullanın.
El yazılı düzeltmeyi ayrı ve anlaşılır biçimde aktarın.
Değişikliğin yanında bulunan paraf ve tarih atlanmamalıdır.
Düzeltme üzerine mühür basılmışsa bu konum gerektiğinde açıklanır.
Tercüman belgenin hangi değerinin hukuken geçerli olduğuna kendi başına karar vermez.
Kabartma mühür, soğuk damga ve filigran nasıl ele alınır?
| Öğe | Kaynakta görünüm | Tercüme yaklaşımı |
|---|---|---|
| Kabartma mühür | Kâğıtta yükselti/çukur, mürekkep olmayabilir. | Okunabilen metin çevrilir; değilse [kabartma mühür; metin okunaksız]. |
| Soğuk damga | Fotoğrafta çok zayıf, eğik ışıkta görünür. | Yeni açı veya fiziksel inceleme istenir; varlığı belirtilir. |
| Filigran | Işığa tutulunca görünen güvenlik deseni/metni. | Belgenin anlamlı veya doğrulayıcı parçasıysa tanımlanır; dekoratif desen ayrıntılandırılmaz. |
| Hologram | Farklı açıda değişen logo veya metin. | Okunabilen marka/kurum metni ve öğenin varlığı belirtilir. |
| Kuru kaşe | Belge yüzeyinde iz, bazen fotoğraf üzerine taşar. | Konum ve okunabilir kurum metni aktarılır. |
| Renkli güvenlik damgası | UV veya özel baskı altında görünür olabilir. | Normal kaynakta doğrulanamayan metin tahmin edilmez. |
Telefon fotoğrafı kabartma öğeleri gizleyebilir. Belgenin fiziksel aslının veya daha iyi taramanın gerekli olup olmadığını Tercüme İçin Belgenin Aslı Gerekir mi? rehberinden değerlendirebilirsiniz.
Mühür ve imza çeviri sayfasında nereye yerleştirilir?
Mümkünse işaret, kaynakta bağlı olduğu paragraf, imza bloğu veya hücreye yakın gösterilir.
Kaynak metnin parçası olmayan tanımlama, normal cümleden kolayca ayırt edilir.
Kaşe veya paraf belirli satıra aitse başka satıra taşınmaz.
Yalnız yerleşim imkânı yoksa sayfa ve konum bilgisiyle ayrı not verilir.
Mührün fotoğraf ve belge gövdesi üzerine geldiği belirtilerek bağlantı korunur.
Arka sayfadaki onay ve mühür, ön sayfanın parçasıymış gibi gösterilmez.
[İmza]
Ayşe Yılmaz
İlçe Nüfus Müdürü
[Yuvarlak mühür: T.C. X İlçe Nüfus Müdürlüğü]
Kaynak belgedeki mühür ile tercümanın kendi kaşesi nasıl ayrılır?
Çevirinin konusu
- Belgeyi düzenleyen kurum veya görevliye aittir.
- Çeviri gövdesinde köşeli parantezli açıklamayla temsil edilir.
- Okunabilir yabancı dil metni hedef dile çevrilir.
- Kaynakta bulunduğu sayfa ve konumla ilişkilendirilir.
Çevirinin sertifikasyonu
- Çeviriyi hazırlayan veya onaylayan kişiye/kuruluşa aittir.
- Doğruluk beyanı, tarih, imza ve iletişim bilgileriyle birlikte yer alır.
- Kaynak belgedeki kurum mührünün tercümesi değildir.
- Yeminli, sertifikalı veya noterli sürece göre biçimi değişebilir.
ITI, resmî tercüme gereksinimlerinin ülkelere göre değiştiğini ve kabul edecek kurumdan sertifikasyon talimatının alınmasını önerir. Bu nedenle tercümanın kendi damga ve imza biçimiyle kaynak belgedeki işaretlerin gösterimi aynı kurala indirgenmemelidir.
Mühür ve imza neden grafik olarak kopyalanmamalıdır?
Yeni çeviri, kaynak kurum tarafından doğrudan düzenlenmiş izlenimi verebilir.
Kaynak imza ile tercüman imzası veya kaynak mühür ile tercüman kaşesi karışabilir.
Düşük çözünürlüklü kopya metni okunamaz hâle getirir ve yanlış ayrıntı üretir.
Tercümanın kaynak makam adına yeni mühür veya imza oluşturma yetkisi yoktur.
Başka belgeye ait eski işaret yanlış dosyaya yapıştırılabilir.
Köşeli parantezli açıklama, işaretin kaynakta bulunduğunu daha açık gösterir.
Kaynak görüntü ayrıca sunulabilir: Kurum, kaynak belgeyi çevirinin yanında görerek gerçek mühür ve imzayı kendisi inceleyebilir. Çeviri sayfasının görevi bu işaretleri taklit etmek değil, okunabilir içeriğini açıklamaktır.
Mühür, kaşe veya el yazısı okunamıyorsa ne yapılır?
Yeni kaynak isteyin
Renkli tarama, yakın plan, arka yüz veya özgün dijital dosya alın.
Farklı görüntüyle kontrol edin
Kabartma için eğik ışık, silik damga için özgün renkli görüntü kullanın.
Okunan kısmı çevirin
Kurum adının yalnız bir bölümü açıksa kesin bölüm korunur.
Kalanı işaretleyin
[mühür metni kısmen okunaksız] gibi konuma özgü not kullanın.
Kritikliği değerlendirin
Tarih, numara veya makam okunmuyorsa teslim öncesi yeni belge gerekebilir.
Müşteriyi bilgilendirin
Kaynak eksikliği ve kurumun yeni nüsha isteme ihtimali yazılı açıklanır.
Okunaksızlık notları ve kısmen okunabilen metin örnekleri için bir önceki okunamayan alanlar rehberine başvurabilirsiniz.
Farklı belge türlerinde hangi ayrıntılar önemlidir?
| Belge türü | Önemli işaretler | Başlıca risk |
|---|---|---|
| Doğum / evlilik belgesi | Nüfus mührü, kayıt kaşesi, görevli imzası, kenar düzeltmesi | Kişi ve medeni durum bağlantısının eksik gösterilmesi |
| Diploma / transkript | Üniversite mührü, rektör/dekan imzası, doğrulama kaşesi | Belgeyi düzenleyen makam ve onayın atlanması |
| Mahkeme kararı | Hâkim/kâtip imzası, kesinleşme kaşesi, el yazılı şerh | Kararın statüsünün veya tarihinin yanlış anlaşılması |
| Noter belgesi | Noter mührü, yevmiye kaşesi, imza ve tarih | Onay türü ve kayıt numarasının kaybolması |
| Sağlık raporu | Doktor imzası, hastane kaşesi, el yazılı tanı veya düzeltme | Uzman kimliği ve medikal bilginin eksik aktarılması |
| Şirket belgesi | Şirket kaşesi, yetkili imza, kayıt/tarih damgası | Yetki ve kurumsal kimlik bağının görünmemesi |
| Pasaport / vize sayfası | Giriş-çıkış damgası, vize etiketi, iptal işareti | Seyahat tarihi veya statünün yanlış yorumlanması |
| Apostil / legalizasyon | Yetkili makam mührü, imza, kayıt numarası ve ek şerhler | Onay zincirinin eksik gösterilmesi |
Apostil ve ek sayfaların çeviri kapsamı yayın sırasındaki ayrı makalede ayrıntılı olarak ele alınacaktır. Burada yalnız işaretlerin genel gösterim yöntemi açıklanmıştır.
Profesyonel iş akışı nasıl ilerler?
Kaynak haritası çıkarılır
Her sayfadaki mühür, kaşe, imza, paraf ve el yazısı işaretlenir.
Okunabilirlik kontrol edilir
Daha iyi tarama veya fiziksel inceleme gerektiren alanlar ayrılır.
Metin ve işlev çözülür
Kurum, unvan, tarih, numara ve onay ifadesi belirlenir.
Notasyon standardı seçilir
Köşeli parantez ve terimler belge boyunca tutarlı kullanılır.
Kaynağa yakın yerleştirme yapılır
İşaret, bağlı olduğu satır, hücre, fotoğraf veya imza bloğuna yakın gösterilir.
Bağımsız kontrol uygulanır
Kaynakta görünen her işaretin çeviride karşılığı olduğu doğrulanır.
Tercüman sertifikasyonu eklenir
Kaynak işaretlerinden ayrı doğruluk beyanı, imza, tarih ve kaşe düzenlenir.
Son set eşleştirilir
Kaynak, çeviri, noter veya fiziksel nüshanın aynı sürüm olduğu kontrol edilir.
Mühür, kaşe, imza ve el yazısı için 12 maddelik kontrol listesi
Bütün mühür, kaşe, imza, paraf ve el yazıları tespit edildi mi?
Mühür ve kaşedeki okunabilir kurum, tarih ve numaralar çevrildi mi?
İmza şekli kopyalanmadan varlığı açıkça gösterildi mi?
İmza altındaki ad, unvan ve tarih normal metin olarak çevrildi mi?
El yazılı açıklama ve düzeltmeler eksiksiz işlendi mi?
Üzeri çizilmiş metin ve yeni değer birlikte gösterildi mi?
Kabartma ve soğuk damgaların varlığı kontrol edildi mi?
Fotoğraf veya metin üzerine gelen işaretin konumu korundu mu?
Kaynak mühür ile tercümanın kendi kaşesi birbirinden ayrıldı mı?
Gerçek mühür ve imza grafik olarak taklit edilmedi mi?
Kritik okunaksız alan için daha iyi kaynak istendi mi?
Kaynakta görünen her işaretin çeviride karşılığı veya açıklaması var mı?
Kaçınılması gereken 12 hata
Mühür ve kaşeleri yalnız dekor sanıp atlamak
İmza çizgisini okunabilir isimmiş gibi yorumlamak
Kaynak imzayı görsel olarak tercüme dosyasına kopyalamak
İmza altındaki ad ve unvanı çevirmemek
El yazılı düzeltmeyi basılı metnin dışında bırakmak
Üzeri çizilmiş eski değeri sessizce silmek
Okunamayan mühür metnini benzer şablondan tamamlamak
Kabartma mühür fotoğrafta görünmüyor diye yok saymak
Kaynak mühür ile tercüman kaşesini aynı öğe gibi göstermek
Mühür rengini anlatıp asıl kurum metnini çevirmemek
İşareti bağlı olduğu satır veya sayfadan koparmak
Noter tasdikinin eksik çeviri öğelerini telafi ettiğini sanmak
Mühür ve imzalar taklit edilmez; metinleri ve işlevleri şeffaf biçimde temsil edilir
Resmî belge tercümesinde yalnız ana metni çevirmek yeterli olmayabilir. Mühür, kaşe, el yazısı, düzeltme ve imza blokları; belgenin kimliğini, tarihini, onayını ve değişiklik geçmişini taşıyabilir. Okunabilen metin çevrilmeli, okunamayan bölüm açıkça belirtilmeli ve her işaret kaynakta bağlı olduğu konuma yakın gösterilmelidir.
İmzanın çizgisel şekli ile mühür grafiği yeniden üretilmez. Çeviride [imza], [yuvarlak mühür: ...] veya [el yazısı: ...] gibi açıklamalar kullanılır. Tercümanın kendi kaşesi ve doğruluk beyanı ise kaynak belgedeki işaretlerden ayrı tutulur.
Belgenin tüm sayfalarını, arka yüzünü, renkli taramasını, yakın planlarını ve kullanılacağı kurum bilgisini birlikte paylaşın.
Mühür, kaşe, imza ve el yazısı tercümesi hakkında sık sorulan sorular
Belge üzerindeki mühür ve kaşe çevrilir mi?
Genellikle evet. Mühür veya kaşe içinde kurum adı, birim, unvan, tarih, kayıt numarası ya da onay ifadesi bulunuyorsa okunabilen metin çevrilir. Görsel işaret kaynak metinden ayrılacak biçimde ‘[yuvarlak mühür: …]’ veya ‘[dikdörtgen kaşe: …]’ gibi açık bir notla gösterilebilir.
İmza tercüme edilir mi?
İmzanın çizgisel şekli çevrilmez. İmzanın varlığı ‘[imza]’ veya bağlama göre ‘[yetkili imzası]’ şeklinde belirtilir. İmza altında yazılı ad, görev unvanı ve tarih bulunuyorsa bunlar normal metin olarak çevrilir. İmza görseli kopyalanıp tercüme dosyasına gerçek imza gibi yerleştirilmemelidir.
El yazısı notlar çevrilir mi?
Okunabiliyorsa evet. El yazılı açıklama, düzeltme, tarih, isim veya kenar notu belgenin anlamının parçasıdır ve çevrilmelidir. Kısmen veya tamamen okunamıyorsa ‘[el yazısı kısmen okunaksız]’ ya da ‘[el yazısı okunaksız]’ şeklinde gösterilir.
Silik veya okunamayan mühür nasıl gösterilir?
Okunabilen bölüm çevrilir, kalan bölüm açıkça işaretlenir. Örneğin ‘[yuvarlak mühür: Ankara … Müdürlüğü; kalan metin okunaksız]’ kullanılabilir. Hiçbir yazı seçilemiyorsa ‘[okunaksız mühür]’ denir. Eksik kısım benzer mühürlerden hareketle tahmin edilmez.
Mühür veya kaşenin rengi ve şekli yazılmalı mı?
Yalnız belgeyi anlamaya veya işareti ayırt etmeye katkı sağlıyorsa belirtilir. ‘Yuvarlak mühür’, ‘kabartma mühür’ veya ‘fotoğraf üzerine basılmış kaşe’ işlevsel olabilir. Renk ve dekoratif ayrıntılar her belgede zorunlu değildir; asıl amaç metni ve işaretin işlevini görünür kılmaktır.
Üzeri çizilmiş metin veya el yazılı düzeltme nasıl çevrilir?
Metin okunabiliyorsa çevrilir ve kaynakta üzerinin çizildiği belirtilir. Yanına eklenmiş düzeltme, tarih veya paraf da ayrı gösterilir. Tercüman yalnız son görünen değeri yazıp önceki iptal edilmiş metni sessizce kaldırmamalıdır.
Kabartma mühür veya soğuk damga çevrilir mi?
Metni okunabiliyorsa çevrilir. Yalnız kabartmanın varlığı seçiliyor fakat yazı okunmuyorsa ‘[kabartma mühür; metin okunaksız]’ şeklinde tanımlanabilir. Fotoğraf veya taramada kabartma görünmüyorsa farklı ışıkta yeni görüntü ya da fiziksel belge incelemesi gerekebilir.
Kaynak belgedeki mühür ile tercümanın kaşesi nasıl ayırt edilir?
Kaynak mühür, çeviri metninin içinde köşeli parantezli bir açıklama olarak gösterilir. Tercümanın kendi kaşesi ve imzası ise çeviri doğruluk beyanı veya sertifika bölümünde yer alır. İki işaret aynı belgenin parçasıymış gibi karıştırılmamalıdır.
Mühür, imza veya el yazısı atlanırsa başvuru etkilenir mi?
Belgenin türüne ve kurum şartına göre etkilenebilir. Kurum adı, onay tarihi, düzeltme, karar veya kayıt numarası taşıyan işaretlerin atlanması çeviriyi eksik gösterebilir. Sonuç ek belge, yeniden tercüme veya gecikme olabilir; kesin karar kabul makamına aittir.
Mühür ve imzalar birebir grafik olarak yeniden oluşturulmalı mı?
Hayır. Çevirinin amacı kaynak işaretini taklit etmek değil, varlığını ve okunabilir içeriğini anlaşılır biçimde temsil etmektir. Gerçek mühür veya imza görüntüsünü kopyalamak, yeni bir resmî belge görünümü oluşturabilir ve doğrulama açısından risklidir.
Belgenizin bütün görsel ve yazılı unsurlarını birlikte inceletin
Kaynak dosyayı, renkli taramayı, arka yüzleri, hedef dili, kullanım kurumunu ve gereken yeminli/noter onayını paylaşın.